استایرن

نام ماده (فارسی):وینیل بنزن  Vinyl benzene
نام تجاری : استایرن
فرمول شیمیایی: C6H5CH=CH2
سایر اسامی: سینامین , اتینیل بنزن , فنیل اتین , فینیتیلن , استایرن مونومر , استایرول , استایرولین , وینیل بنزن

 

استایرن یا وینیل بنزن یک ترکیب آلی می باشد . استایرن از یک حلقه بنزنی و یک گروه وینیل (بنیان اتیلن) متصل به آن تشکیل شده است. این هیدروکربن آروماتیک مایعی روغنی و بی رنگ است که به سرعت بخار می شود و دارای بوی مطبوعی است. استایرن ماده اولیه تولید پلی استایرن و بسیاری از کوپلیمرها است. نام استایرن از استراکس styrax که درختی دارای شیره است ، گرفته شده است. مقدار کم استایرن در مواد طبیعی و گیاهان (سبزیجات ، میوه ها ، دانه ها و .. ) موجود است. تولید استایرن از سال 1940 در امریکا به اوج رسید. پلی استایرن یک پلیمر وینیل می‌باشد که از پلیمریزاسیون استایرن مونومر، که از مشتقات نفت خام است تولید می‌شود. ن پلیمر تنها از اتم‌های کربن و هیدروژن تشکیل شده است. بنا بر این در گروه هیدرو کربن‌ها قرار می‌گیرد. پلی استایرن هیدرو کربنی با زنجیره‌ی بلند است و فرمول شیمیایی آن C8H8)n می‌باشد. بعد از پلی اتیلن یکی از پر مصرف‌ترین پلیمر‌های جهان به شمار می‌رود. از موارد اصلی کار برد پلی استایرن، تولید فوم پلی استایرن برای بسته بندی اشیاء قبل از حمل و نقل است. هم چنین در تولید انواع ظروف و کارد و چنگال یک‌ بار مصرف از این ماده استفاده می‌شود. این پلیمر در تولید تجهیزات پزشکی و دارویی نیز به کار گرفته می‌شود. ی استایرن اکسترود شده (XPS) خاصیت عایق دارد و در ساخت لوازم خانگی و اسباب بازی به کار گرفته می‌شود. پلی استایرن محصولی سمّی نبوده و مورد تأیید سازمان FDA برای استفاده در تولید ظروف غذا می‌باشد. با این حال مانند تمامی انواع پلاستیک‌ها، در محیط زیست قابل تجزیه نیست؛ اما به راحتی می‌توان این ماده را بازیافت نمود.

استایرن یک ترکیب آلی از خانواده آروماتیک ها است. نام استایرن از استراکس styrax که درختی دارای شیره است، گرفته شده است. استایرن ماده اولیه تولید پلی استایرن و بسیاری از کوپلیمرها است.
خواص فیزیکی و شیمیایی:
جرم مولکولی : 104.15 g/mol
دانسیته: 0.909 g/cm
حلالیت در آب : 1%
دمای ذوب : -30 C (243.15 K)
دمای جوش : 145 C (418.15 K)
ویسکوزیته : 0.762 cP at 20 C
موارد مصرف:
تهیه رزین های SAN، ABS، SBR و لاتکسهای استایرن بوتادین ، پلی استرهای استایرینه و پلی استایرین
روشهای تولید:
استایرن در صنعت از اتیل بنزن که به طور گسترده از آلکیلاسیون بنزن با اتیلن بدست می آید، حاصل می شود
Dehydrogenation of ethylbenzene: پر کاربرد ترین روش تولید استایرن است که با دی هیدروژناسیون اتیل بنزن انجام می گیرد.
ethyl benzene hydroperoxide: در صنعت استایرن به صورت محصول جانبی به همراه پروپیلن در فرآیند POSM یا SM/PO تولید می شود.
روش آزمایشگاهی: این روش نخستین روشی بوده که استایرن از آن تولید شده است. در آزمایشگاه از دی کربوکسیلاسیون سینامیک اسید استایرن تولید می شود.
مجتمع های تولیدی در ایران:
  • پتروشیمی تبریز
  • پتروشیمی بندرامام
 
اطلاعات ایمنی:
استایرن به مقدار بسیار کمی سمی است. این ماده مشکوک به سرطان زایی است.